Het Europees Parlement heeft onlangs ingebouwde AI-functionaliteiten op werkapparaten uitgeschakeld vanwege zorgen over cybersecurity en privacy, zoals gemeld door Politico. De discussie draait niet om een afwijzing van AI, maar om controle over data en verwerking binnen Europese wetgeving. Diezelfde vragen spelen ook bij organisaties die AI inzetten binnen Microsoft 365, bijvoorbeeld rond het gebruik van Microsoft Copilot en GDPR.
Volgens berichtgeving kon de IT-afdeling van het Europees Parlement niet volledig aantonen hoe sommige ingebouwde AI-functies met data omgingen. Een deel van de verwerking vond plaats via cloudservices, waardoor vragen ontstonden over datalokalisatie en toepasselijke privacywetgeving. Als je niet exact kunt uitleggen waar data naartoe gaat en onder welke voorwaarden deze wordt verwerkt, ontstaat er een risico. Juridisch en organisatorisch.
Dat is geen uitzonderlijke situatie. Veel moderne AI-functionaliteiten werken op de achtergrond met cloudverwerking. Voor gebruikers voelt het lokaal en geïntegreerd, maar technisch kan data worden doorgestuurd voor analyse of optimalisatie. Zolang je daar als organisatie geen helder inzicht in hebt, is het lastig om compliant te blijven met regelgeving zoals GDPR.
De keuze om AI tijdelijk uit te schakelen is dan geen paniekreactie, maar een manier om eerst grip te krijgen op wat er precies gebeurt.
Ook buiten de politiek zien we dat AI-functionaliteiten steeds vanzelfsprekender worden. Denk aan schrijfassistenten, samenvattingsfuncties, intelligente zoekmogelijkheden of generatieve AI binnen Microsoft 365. Vaak worden deze features geactiveerd via updates, zonder dat er expliciet beleid aan voorafgaat.
In de praktijk merken wij dat organisaties AI vaak al gebruiken voordat er duidelijke kaders zijn vastgesteld. Medewerkers experimenteren, zien productiviteitswinst en nemen het in gebruik. Pas later ontstaat de vraag: waar gaat deze data eigenlijk naartoe?
Die vraag raakt meerdere aspecten:
AI vergroot bestaande structuren. Als rechten te ruim zijn ingesteld, maakt AI dat sneller zichtbaar. Als dataclassificatie ontbreekt, wordt dat gevoeliger. De technologie zelf is niet het probleem, het gebrek aan inzicht meestal wel.
Voor organisaties die werken met Microsoft 365 en Copilot geldt dat de basis bepalend is. Copilot werkt binnen je eigen tenant en gebruikt data waarvoor gebruikers al rechten hebben. Dat betekent dat het geen nieuwe datastromen creëert, maar bestaande informatie efficiënter toegankelijk maakt.
Daarmee verschuift de discussie naar toegangsbeheer en governance. Als SharePoint-structuren te open zijn ingericht, kan AI daar automatisch verbanden leggen. Als vertrouwelijke documenten niet geclassificeerd zijn, kunnen ze onbedoeld in analyses terechtkomen. AI maakt dus vooral zichtbaar hoe je omgeving is ingericht.
De situatie bij het Europees Parlement laat zien dat blokkeren soms de veiligste korte-termijnoplossing is wanneer controle ontbreekt. Voor de langere termijn is structureel beheer verstandiger.
Dat begint met inzicht. Welke AI-functionaliteiten zijn actief binnen je organisatie? Welke applicaties maken gebruik van externe verwerking? Welke data mag expliciet niet via AI-tools worden ingevoerd?
Daarna volgt inrichting. Denk aan het beperken van toegangsrechten volgens het least-privilege principe, het toepassen van dataclassificatie via Microsoft Purview en het inschakelen van logging en auditing waar mogelijk. Dit zijn geen radicale veranderingen, maar optimalisaties van bestaande configuraties.
Belangrijker nog is dat AI-gebruik onderdeel wordt van je bredere security- en compliancebeleid. Niet als los project, maar als standaardonderdeel van je digitale werkplek.
Binnen YourWorkplace kijken wij daarom niet alleen naar devicebeheer en patching, maar ook naar hoe AI-functionaliteiten passen binnen je Microsoft 365-architectuur. Governance, toegangsbeheer en configuratie moeten op elkaar aansluiten. Alleen dan kun je innovatie toestaan zonder dat beheersbaarheid verloren gaat.
Twijfel je of je Microsoft 365-omgeving klaar is voor Copilot? Dan is het verstandig om eerst inzicht te krijgen in je huidige rechtenstructuur, dataclassificatie en informatiehuishouding. Met ons Data-assessment voor Copilot brengen we in kaart waar mogelijke risico’s zitten en welke optimalisaties nodig zijn voordat AI breed wordt ingezet.
De beslissing van het Europees Parlement is geen afwijzing van AI, maar een signaal dat transparantie en controle voorop moeten staan. Organisaties die AI willen inzetten doen er goed aan niet te wachten tot er vragen ontstaan bij audits of incidenten.
Grip op AI-gebruik begint bij inzicht in je eigen omgeving. Niet om innovatie te beperken, maar om te zorgen dat deze verantwoord en aantoonbaar veilig plaatsvindt.
