ChatGPT, Gemini, Claude en Microsoft Copilot worden steeds vaker gebruikt voor dagelijkse werkzaamheden. Denk aan het schrijven en samenvatten van teksten, het analyseren van documenten, het zoeken naar informatie, het verwerken van data of het genereren van code. Op het eerste gezicht lijken deze AI-tools daardoor veel op elkaar.
Toch zijn de verschillen groter dan alleen de kwaliteit van het antwoord. Zeker wanneer medewerkers AI voor hun werk gebruiken, spelen ook andere vragen mee. Welke mogelijkheden biedt AI? Wat gebeurt er met de informatie die je invoert? Waar wordt die data opgeslagen? En hoeveel controle houdt de organisatie zelf?
In dit artikel vergelijken we ChatGPT, Google Gemini, Claude en Microsoft Copilot en kijken we waarom vooral voor organisaties die al met Microsoft 365 werken, Copilot een interessante volgende stap kan zijn.
ChatGPT is ontwikkeld door OpenAI, Gemini door Google en Claude door Anthropic. Alle drie zijn het generatieve AI-platforms waarmee gebruikers rechtstreeks kunnen communiceren.
Microsoft Copilot is iets anders opgebouwd. Copilot is geen los AI-model, maar een AI-platform binnen het Microsoft-ecosysteem. Microsoft combineert AI-modellen met onder andere Microsoft 365, Microsoft Graph en de bestaande beveiliging en rechten van gebruikers.
Ook binnen de verschillende platforms bestaan meerdere modellen en versies. Sommige modellen zijn vooral gericht op snelheid, terwijl andere geschikt zijn voor complex redeneren, onderzoek, programmeren of het uitvoeren van taken in meerdere stappen. Welke modellen beschikbaar zijn, hangt vaak af van het gekozen abonnement.
Daarom vertelt alleen de naam ChatGPT, Gemini, Claude of Copilot nog niet precies wat je ermee kunt. Het gebruikte model én de omgeving waarin het draait zijn minstens zo belangrijk.
De mogelijkheden van de verschillende AI-tools overlappen inmiddels sterk. Met alle vier kun je bijvoorbeeld teksten schrijven, informatie samenvatten, vragen beantwoorden en documenten analyseren.
Afhankelijk van het platform en abonnement kun je AI daarnaast gebruiken voor:
Ook voor programmeren zijn de mogelijkheden breed. AI kan bijvoorbeeld helpen met HTML, CSS, JavaScript, Python, SQL en andere programmeertalen. ChatGPT, Gemini en Claude worden allemaal ingezet voor het schrijven, controleren en debuggen van code.
Bij Microsoft moet daarbij onderscheid worden gemaakt tussen Microsoft Copilot binnen de digitale werkplek en bijvoorbeeld GitHub Copilot, dat specifiek gericht is op softwareontwikkeling.
De vraag is daardoor steeds minder welke AI iets kan, maar vooral hoe die AI onderdeel wordt van het werk dat medewerkers al uitvoeren.
Daar ontstaat een belangrijk verschil.
Veel medewerkers gebruiken inmiddels zelfstandig een gratis of persoonlijk account van ChatGPT, Gemini of Claude. De organisatie hoeft AI dus niet officieel te hebben geïmplementeerd voordat medewerkers er al mee werken.
Dat hoeft op zichzelf geen probleem te zijn. Maar zodra klantinformatie, interne documenten of andere bedrijfsgegevens worden ingevoerd, wordt het belangrijk om te weten onder welke voorwaarden dat gebeurt.
Bij persoonlijke AI-accounts heeft de organisatie meestal weinig centraal beheer. De medewerker bepaalt zelf welke instellingen worden gebruikt, welke informatie wordt ingevoerd en welke bestanden worden geüpload.
Zakelijke AI-oplossingen bieden doorgaans meer mogelijkheden rondom centraal beheer, security, privacy en compliance. Zo gebruikt OpenAI gegevens uit ChatGPT Business en Enterprise niet voor het trainen van zijn modellen. Google geeft aan dat Workspace-content niet zonder toestemming wordt gebruikt voor generatieve AI-training buiten het eigen domein en Anthropic gebruikt input en output uit zijn commerciële producten standaard eveneens niet voor modeltraining.
Het verschil zit dus niet alleen tussen ChatGPT, Gemini, Claude en Copilot, maar ook tussen persoonlijk gebruik en een door de organisatie beheerde AI-omgeving.
Wanneer medewerkers bedrijfsinformatie met AI delen, is het belangrijk om verder te kijken dan alleen de functionaliteit. Waar gegevens worden opgeslagen en verwerkt, verschilt namelijk per aanbieder, product en abonnement.
Zakelijke varianten van ChatGPT en Gemini bieden bijvoorbeeld aanvullende privacy- en dataresidentiemogelijkheden. Bij Claude kunnen voor zakelijke diensten weer andere voorwaarden gelden dan voor persoonlijke accounts.
Bij Microsoft Copilot ligt een belangrijk voordeel voor Europese organisaties in de aansluiting op de bestaande Microsoft 365-dienstverlening.
Microsoft Copilot valt voor EU-gebruikers onder de Microsoft EU Data Boundary. Microsoft geeft aan dat EU-verkeer binnen deze gegevensgrens blijft. Ook valt Copilot onder de bestaande privacy-, security- en complianceverplichtingen van Microsoft 365. Prompts, antwoorden en gegevens die via Microsoft Graph worden gebruikt, worden bovendien niet ingezet voor het trainen van de onderliggende foundation-modellen.
Daarbij blijft nuance belangrijk. Microsoft kent bijvoorbeeld optionele functies zoals flex routing waarmee organisaties AI-verwerking buiten de EU Data Boundary kunnen toestaan tijdens piekbelasting. Data die wordt opgeslagen blijft daarbij volgens Microsoft binnen de EU Data Boundary, afgezien van beperkte uitzonderingen voor onder andere beveiliging en operationele doeleinden.
Voor organisaties betekent dit vooral dat Copilot uitgebreide mogelijkheden biedt om zelf controle te houden over de manier waarop AI binnen de organisatie wordt ingezet.
Het verschil zit niet alleen in waar data wordt verwerkt. Copilot is vooral interessant doordat AI kan aansluiten op de werkomgeving waarin medewerkers al dagelijks actief zijn.
Organisaties werken bijvoorbeeld met:
Met Microsoft Copilot hoeft AI niet als een volledig losstaande toepassing naast deze omgeving te bestaan.
Met de uitgebreidere Microsoft 365 Copilot-mogelijkheden kan Copilot via Microsoft Graph informatie gebruiken uit onder andere documenten, e-mails, chats en vergaderingen. Daarbij blijven bestaande gebruikersrechten leidend. Microsoft geeft aan dat Copilot alleen informatie kan gebruiken waartoe de betreffende gebruiker al toegang heeft.
Een medewerker krijgt door Copilot dus niet ineens toegang tot alle informatie binnen de organisatie.
Dat is een belangrijk verschil met een situatie waarin medewerkers zelf bedrijfsinformatie kopiëren naar een persoonlijke AI-tool. Binnen Copilot kan AI aansluiten op de bestaande identiteit, rechten en beveiligingsmaatregelen van Microsoft 365.
Dat betekent niet dat een organisatie simpelweg Copilot kan activeren en vervolgens klaar is.
Copilot werkt namelijk met de rechten die al binnen Microsoft 365 zijn ingesteld. Wanneer een medewerker bijvoorbeeld toegang heeft tot SharePoint-documenten die eigenlijk te breed zijn gedeeld, kan Copilot die bestaande toegang ook benutten.
Juist daarom worden onderwerpen als SharePoint-governance, toegangsrechten en informatiemanagement belangrijker zodra AI wordt toegevoegd.
De beveiliging van Copilot bestaat dus uit twee onderdelen: de beveiliging die Microsoft rondom de technologie biedt én de manier waarop de eigen Microsoft 365-omgeving is ingericht.
Voor organisaties is dat een belangrijk voordeel, maar tegelijkertijd ook een verantwoordelijkheid. AI maakt namelijk sneller zichtbaar of informatie en toegangsrechten goed zijn georganiseerd.
| ChatGPT | Gemini | Claude | Microsoft Copilot | |
| Ontwikkelaar | OpenAI | Anthropic | Microsoft | |
| Gratis / persoonlijke versie | Ja | Ja | Ja | Ja, afhankelijk van omgeving |
| Tekst en documenten | Ja | Ja | Ja | Ja |
| Data-analyse | Ja | Ja | Ja | Ja |
| Code | Ja | Ja | Ja | Ja |
| Belangrijk ecosysteem | Breed inzetbaar | Breed inzetbaar | Microsoft 365 | |
| Zakelijke data standaard voor modeltraining | Nee | Niet zonder toestemming binnen Workspace | Nee bij commerciële producten | Nee |
| EU-dataomgeving beschikbaar | Afhankelijk van abonnement | Afhankelijk van Workspace-inrichting | Afhankelijk van dienst | EU Data Boundary voor EU-gebruikers |
De verschillende AI-oplossingen hebben dus ieder hun eigen sterke punten. ChatGPT is breed inzetbaar, Gemini sluit sterk aan op het Google-ecosysteem en Claude wordt veel gebruikt voor onder andere analyse en programmeren.
Voor organisaties die voornamelijk binnen Microsoft 365 werken, heeft Copilot echter een duidelijk ander uitgangspunt.
Zodra AI structureel onderdeel wordt van het werk, is de vraag niet meer alleen: welke AI geeft het beste antwoord?
Minstens zo belangrijk zijn vragen als: waar staat onze bedrijfsdata, wie mag erbij, kunnen we het gebruik beheren en hoe sluit AI aan op de applicaties waarin medewerkers dagelijks werken?
Voor organisaties die al gebruikmaken van Microsoft 365 heeft Copilot hier een duidelijke positie. AI kan binnen dezelfde omgeving worden ingezet waarin documenten, e-mails, vergaderingen en samenwerking al plaatsvinden. Daarbij blijven bestaande Microsoft 365-rechten van toepassing, worden organisatiegegevens niet gebruikt om foundation-modellen te trainen en geldt voor EU-gebruikers de Microsoft EU Data Boundary.
Daarmee wordt AI minder een losse tool die medewerkers zelf naast hun werk gebruiken en meer een beheersbaar onderdeel van de digitale werkplek.
De mogelijkheden van Microsoft Copilot zijn groot, maar de waarde ervan hangt sterk samen met de inrichting van de onderliggende Microsoft 365-omgeving.
Zijn toegangsrechten goed ingericht? Is SharePoint logisch opgebouwd? Weet je welke informatie medewerkers kunnen vinden? En zijn er duidelijke afspraken over het gebruik van AI?
Hands on ICT helpt organisaties daarom niet alleen bij Microsoft Copilot zelf, maar ook bij het voorbereiden van de omgeving. Van security en toegangsrechten tot governance en adoptie.
Zo wordt Copilot geen losse AI-tool, maar een gecontroleerd en praktisch onderdeel van de moderne werkplek.
Benieuwd wat Microsoft Copilot voor jouw organisatie kan betekenen en of jouw Microsoft 365-omgeving er al klaar voor is? Neem contact met ons op.
